Belemmerende overtuigingen

Niet de situaties zelf maar onze verhouding tot deze situaties maakt of we dingen als lastig ervaren of niet. Als dit niet zo zou zijn, zou iedereen exact dezelfde situaties op exact dezelfde wijze als lastig ervaren. En dat is bepaald niet het geval, toch? Sterker nog, afhankelijk van het moment ervaren we zélf dezelfde dingen op andere momenten ook met een heel ander gevoel. Een muzieknummer, een bepaald schilderij…

Jouw interpretatie van de wereld is daarmee bepalend voor jouw ervaring en beleving, en niet de wereld zelf. Gebaseerd op eerdere ervaringen, overtuigingen en aannames betekenen gebeurtenissen als iemand aanspreken op onwenselijk gedrag, in een vliegtuig stappen, een presentatie geven of een bepaald nummer op de radio voor de één compleet iets anders dan voor de ander.

Sterker nog: met jouw interpretatie schep je (grotendeels) je eigen wereld van de toekomst! ‘We create the world in our minds’ zei Buddha en van Jung komt de uitspraak: ‘Alles wat je buiten tegenkomt is een uiting van wat je van binnen nog hebt uit te werken.’

Wil je een leven met balans en (uiterlijk) succes? Begin dan van binnen… Hoe zweverig dat ook moge klinken, balans van buiten begint met balans van binnen.

Hieronder een korte toelichting op hoe dit werkt in een zestal stappen:

  1. We maken dingen mee – Ieder moment van de dag maken we dingen mee en doen we ervaringen op. Sommige situaties overkomen ons (het weer, economische crisis) andere creëren we zelf (drukte, stress, ruzie)
  2. We interpreteren deze dingen – Al onze ervaringen slaan we op. Nieuwe situaties evalueren we (onbewust) aan de hand van onze eerdere ervaringen. Onze beleving van een situatie zegt daarmee niet enkel wat over het hier-en-nu, maar ook over ons verleden. Onze interpretatie vindt veelal plaats in de vorm van onze gedachten.
  3. We ontwikkelen een bepaald wereldbeeld – Op basis van onze verzameling aan ervaringen ontstaat een bepaald wereldbeeld. Dit wereldbeeld, ook wel referentiekader of interne programmering bevat helaas vaak veel belemmerende overtuigingen.
  4.  We ervaren bepaalde gevoelens – Een situatie die we ervaren vanuit ons wereldbeeld vertaalt zich in gevoelens en emoties. Deze emoties nemen we op hun beurt waar via ons lichaam.
  5. We reageren op basis van deze gevoelens – Onze emoties sturen ons gedrag. Een situatie die in combinatie met ons wereldbeeld leidt tot een negatief gevoel, leidt daarom automatisch tot een ineffectieve reactie.
  6. We worden bevestigd in ons wereldbeeld – Het ineffectieve gedrag leidt uiteraard niet tot het gewenste resultaat, waardoor we in ons wereldbeeld worden bevestigd. ‘Zie je wel…’

Belemmerende overtuigingen in combinatie met nieuwe onprettige ervaringen bevestigen ons (negatieve) wereldbeeld. We hebben dan te maken met welbekende self-fulfilling-prophecies. Je loopt hierdoor het risico in een neerwaartse spiraal te raken:

 

Herken je de neerwaartse spiraal en wil je hier vanaf? Focus dan niet op de situatie maar op je eigen wereldbeeld. Hoe meer je hier mee oefent, hoe beter je je negatieve spiralen zult kunnen omdraaien in positieve. Volg hiertoe onderstaande stappen:

  1. Waarnemen in plaats van oordelen – Wat gebeurt er feitelijk? Onze overtuigingen zijn zo sterk dat de overtuiging en niet de situatie meestal de dominante kleur geeft aan onze beleving/interpretatie. Stap één is daarom om je beleving te vertalen naar feiten. Wat is er feitelijk gebeurd?
  1. Zelfreflectie – Wat is het effect op mij? Om verbetering aan te brengen is het van belang je bewust te worden van het effect van de situatie op jou. Wat denk je? Wat voel je? Hoe reageer je? Met deze bewustwording worden effecten zichtbaar en pas als iets zichtbaar is kun je het veranderen.
  1. Proactieve houding – Van slachtoffer naar schepper – De volgende stap is om je zelfbewustzijn te gebruiken je los te maken van het effect op jou. Je bént niet je negatieve gedachte, je bént niet je angst. Het zijn slechts effecten en de keuze of je er al dan niet op reageert is aan jou. (Lees hier meer).
  1. Positief gevoel – Motivatie voor actie – Als je in de vorige stap besluit niet te reageren op van alles en nog wat, maar zelf verantwoordelijkheid te nemen voor je antwoord, zul je zien dat dit veel positieve energie vrij maakt. Dit zet je letterlijk en figuurlijk in beweging in de goede richting.
  1. Reactie – Beweging in de juiste richting – Vanuit de positieve overtuiging en kracht maak je keuzes en zet je stappen die je dichter bij je doel brengen. Let op: niemand zegt dat dit makkelijk is. Het zal je echter – zeker op de lange termijn – wel veel meer voldoening geven.
  1. De bevestiging – ik kan bepalen hoe ik met zaken omga – Hoe meer je hier mee werkt, hoe meer je wordt bevestigd in het gegeven dat het niet de situaties zijn, maar jouw verhouding tot deze situaties die je ervaring vormen. Situaties kun je vaak niet veranderen, wel hoe jij reageert. Oefen in je transformatie van slachtoffer naar schepper en je zult ervaren dat je meer en meer in staat bent de situaties te scheppen zoals jij ze wilt. ‘ We create the world in our minds’. 

 

Tot slot een voorbeeld waarin ik de kracht van deze aanpak zelf in extreme vorm heb ervaren. Hieronder een beschrijving op basis van de zes stappen:

Nanco Vrijland Backflip

  1. Situatie – Double Backflip – Rond mijn zestiende ben ik begonnen met snowboarden. Toen ik twee jaar later voor het eerst iemand een backflip (achterwaartse salto) zag maken wist ik het zeker: ik zou ook een backflip leren. Twee jaar daarna kon ik een backflip en wist ik het opnieuw zeker: ik zou voor de double backflip (dubbele achterwaartse salto) gaan. Niet voor iemand anders, maar puur voor mezelf. Het voelde zo. Aan zingeving en passie in ieder geval geen gebrek.
  1. Mijn interpretatie – wordt dit het einde? Alhoewel ik op zingevings- (spiritueel) en fysiek vlak geen enkele belemmering ervaarde voor de double backflip, had ik qua gedachten (cognitief) en gevoel (emotioneel) nog wel wat stappen te nemen. Lees hier meer over deze dimensies. Hoe hoog moet ik wel niet springen om in één sprong twee keer over de kop te gaan? Hoe reageert mijn lichaam als ik na één keer rond nog een keer ‘moet’? Hoe hard val ik dan wel niet als het misgaat? Kan ik mijn nek of rug breken? En als dat zo is, hoe dan verder…? Is dat het waard?
  1. Mijn algemene beeld t.a.v. springen – risico alom – Door mijn gedachten veranderde mijn gehele ‘modus’ ten aanzien van sprongen. Ook bij gewone sprongen en enkele backflips was ik nu veel meer bezig met de risico’s en wat er allemaal wel niet mis kon gaan… 
  1. De vertaling in gevoel – angst – Ik ervaarde meer en meer een gevoel van spanning als ik überhaupt bovenaan een schans stond. Gevoel van angst in mijn maag, benauwd gevoel in mijn keel. Dat is precies wat angst doet: je wereld kleiner maken. In mijn geval verbreedde de angst zich van deze ene sprong, naar al mijn sprongen… (Lees hier meer over dit fenomeen).
  1. Mijn reactie – fysieke en emotionele slapheid – Mijn emotionele gesteldheid vertaalt zich altijd direct in een fysieke uiting. Knoop in mijn maag, kloppend hart, droge lippen. Kon vaak nauwelijks meer iets uitbrengen. Kortom, ik voelde me als een bang konijn met de fysieke gesteldheid van Barbapapa
  1. De bevestiging – crashes alom – Wat gebeurt er als een bang konijn met de fysieke gesteldheid van Barbapapa salto’s gaat proberen? Precies… Ik werd bevestigd in mijn wereldbeeld: springen is gevaarlijk en brengt mij schade toe. Ik ging vaker en vaker vallen. Hoe ging ik vanuit deze staat ooit een double backflip proberen?

Tot op een gegeven moment voor mij het inzicht kwam-  Hoe groot de stap voor mij ook was om een enkele backflip te leren – iets wat ik ongelofelijk eng vond en waarbij ik de controle moest loslaten – je laat letterlijk de wereld die je voor je ziet los, om achterover te kijken en een salto in te gaan -, ik had die stap genomen. “Ik had de stap genomen van 0 naar één backflip springen. Hoe moeilijk kon het dan zijn om heel veel snowboardervaring later het stapje van één naar twee backflips te maken?!?”

Dit inzicht veranderde mijn ‘wereld’beeld ten aanzien van de sprong totaal – Door deze interne verandering kon ik de uiterlijk bedreigende situatie ineens heel goed aan. Hieronder een beschrijving wederom op basis van de zes stappen:

  1. Situatie – Double Backflip – Januari 2010. Ergens in de backcountry van St Anton kom ik met goede vriend Jochen Bizot de perfecte schans tegen. Ik zie zelfs twee personen een double backflip proberen, iets wat ik nooit eerder heb gezien! Het is weliswaar al namiddag, het gebied is verlaten en ik sta op een gehuurd board omdat mijn eigen board de dag ervoor is gestolen…
  1. Mijn interpretatie – deze stap is kleiner dan de stap die ik al genomen heb – Alhoewel bij de gedachte aan de dubbele achterwaartse salto mijn lichaam zich al vol spanning zet, weet ik dat ik deze stap – maar dan groter – al eerder heb genomen.
  1. Mijn algemene beeld – ik kan dit – Ik ken deze gedachten, ik ken dit gevoel. Ik heb dit eerder ervaren en toen is het me gelukt. Ik kan dit!
  1. De vertaling in gevoel – just do it! Vanuit mijn beeld was ik in staat mijn angst toe te laten. Ook de angst kende ik immers, en het tóch te doen.
  1. Mijn reactie – just did it! ‘Just do it’ is een mooie leuze, het echte goede gevoel komt echter pas als je met succes kunt zeggen ‘Just did it’. Van een mooie stijl was allerminst sprake en het echt landen van de sprong is nog ver weg, maar even later kon ik zeker zeggen ‘Just did it’.
  1. De bevestiging – ik kan het ondanks mijn angst – Deze ervaring heeft me gesterkt in de overtuiging dat ik iets kan ook al voel ik hier veel angst voor…Ik was daarmee in staat deze vertaling te vertalen naar heel andere vlakken in mijn leven. (Lees hier meer over hoe dit principe werkt). Belangrijk hierin blijft natuurlijk wel dat ik verantwoordelijk blijf voor mijn eigen ja en nee. Is dit verstandig? Is dit het voor mij waard? Is het risico aanvaardbaar of is mijn angst gegrond? 

Voor de geïnteresseerde, zie hieronder het filmpje dat Jochen heeft geschoten van mijn pogingen (excuses voor de lage beeldkwaliteit):

 

 

By | 2017-04-26T11:28:01+00:00 20 november 2014|Algemeen|Reacties uitgeschakeld voor Belemmerende overtuigingen

About the Author:

Nanco heeft een persoonlijke passie voor de ontwikkeling van mensen en organisaties. Vanuit deze passie heeft hij in 2012 Coachcenter opgericht.

Met Coachcenter richt hij zich met een klein team van (organisatie)coaches middels coaching, training en maatwerk trajecten op persoonlijke en professionele ontwikkeling voor zowel de zakelijke als de particuliere markt. Uitgangspunt is altijd blijvende verandering, waarbij altijd wordt gewerkt vanuit de intrinsieke motivatie van de medewerker.

Voordat hij in 2012 Coachcenter oprichtte heeft Nanco als managementconsultant gewerkt bij PwC en Business Models Inc.