Case: 'Klagen is niet meer welkom' - Zorginstelling maakt duurzame cultuuromslag

Coachcenter begeleidde een traject dat gericht was op een fundamentele omslag in denken en doen. We startten met intakegesprekken om draagvlak en inzicht te creëren. Zo kregen we de veranderopgave scherp, en werd zichtbaar waar patronen vastzaten én waar energie zat om te bewegen.

Daarop volgde een meerdaags programma waarin persoonlijke effectiviteit, communicatie en taakvolwassenheid centraal stonden. We werkten dicht op de huid, zoals je van Coachcenter gewend bent. Niet praten over, maar werken met met aandacht voor zowel het individu (houding en gedrag), de teamdynamiek (interactie en cultuur) als de organisatiecontext (heldere verwachtingen en resultaat).

'Medewerkers werden uitgenodigd om hun eigen invloedssfeer serieus te nemen.'

Juist in die samenhang ontstond beweging. Medewerkers werden uitgenodigd om niet langer te wijzen naar omstandigheden of collega’s, maar hun eigen invloedssfeer serieus te nemen.

Verandering zonder slag of stoot bestaat niet

De benodigde verandering ging zeker niet zonder slag of stoot. Hallo weerstand! Oude patronen kwamen aan de oppervlakte. Het was soms confronterend om te merken hoeveel energie er ging naar klagen, afwachten of het in stand houden van gewoontes.

Confronteren met open hart

In coaching is het uitgangspunt de ander helemaal te zien en mee te bewegen met wat diegene nodig heeft. Hier is sprake van intrinsieke motivatie en duidelijk commitment. Bij teamwerk echter, worden medewerkers vaak gestuurd. Zeker bij reorganisaties, overnames, fusies en andere transformaties kan een traject met externe trainers of coachen opgelegd voelen.

Het coachings- of trainingstraject doet aanspraak op de professionele houding van de medewerker. Als dat mist, vraagt dat om een stevige en confronterende houding van de trainer.

De deelnemer uitte zich onbeschoft naar de trainer. Waarop de trainer hem vroeg: "Als jij nu jouw eigen leidinggevende was en je zag jezelf dit doen, want zou je dan tegen jezelf zeggen?"

De trainer nam een groep over van een collega en baalde flink. In deze groep zat enorm veel weerstand en hij gaf er een dag met zijn kinderen voor op. Hij besloot zijn eigen weerstand in te zetten: "Ik baal er enorm van dat ik hier met jullie zit. Maar nu ik er ben, ga ik er echt de allerbeste dag van maken. Als je daar bij wilt zijn, ben je welkom. Zo niet, dan mag je nu vertrekken."

Belangrijk: dit doe je als trainer en coach met een open hart. De ander mag helemaal zijn zoals hij of zij is. Én hij of zij heeft ook een functie en krijgt domweg betaald voor de trainingsdag. De confrontatie zit op het niveau van functioneren, niet de persoon.

De confrontatie in het zorgcluster, bleek de katalysator voor groei. 

Halverwege het traject kwam een collega terug van zwangerschapsverlof. Haar feedback verwoordde treffend wat er in de cultuur was verschoven:

“Na mijn zwangerschapsverlof herkende ik de afdeling nauwelijks terug. Klagen was niet meer welkom! Dat was in het begin confronterend, maar het heeft de sfeer en samenwerking zo zichtbaar versterkt. Dit traject heeft enorm veel betekend voor ons.”

Confrontatie zonder de ander af te serveren, geeft enorme potentie. Wat voor normaal werd aangenomen, werd bespreekbaar. Wat niet diende maar wel werd getolereerd, kreeg een nieuwe norm. 

Zichtbaar resultaat en duurzame verankering

Het resultaat in deze organisatie: een duidelijke en merkbare cultuuromslag.

• Medewerkers nemen meer verantwoordelijkheid.
• Er wordt opener gecommuniceerd.
• Teamleden sturen actiever binnen hun eigen invloedssfeer. 
• Mensen spreken elkaar aan op de nieuwe basishouding.

Hiermee kregen bestaande structuren en verbeterinitiatieven de basis die nodig was om duurzaam effect te sorteren.

Visual als herinnering

Om de verandering te verankeren, werd de transitie vastgelegd in een krachtige visual door De Jongens van de Tekeningen (nu: Flatland Agency). Deze hangt tot op de dag van vandaag in de koffiekamer als zichtbaar ankerpunt. Wie dreigt terug te vallen in oud gedrag, wordt op een natuurlijke manier herinnerd aan de nieuwe standaard. Niet als opgeheven vingertje, maar als collectieve afspraak over hoe men met elkaar wil samenwerken.

En die koffiemachine? Die hoort minder geklaag en is getuige van collega's die elkaar durven aan te spreken op een nieuw "zo doen we het hier!". 

En bij jullie?

Welke patronen van reactief gedrag of beperkt eigenaarschap herken je in jouw organistie: Wordt er nog geklaagd bij de koffiemachine, terwijl de strategie helder is? Blijft weerstand sluimeren of laait het juist op bij elke nieuwe verandering?

Wat vraagt dit van jou als leider? Blijf je bij symptoombestrijding, of durf je het gesprek over houding, gedrag en cultuur aan te gaan?

Coachcenter werkt sinds 2012 met leiders, managers, directies, MT’s en teams. Als de weerstand aanzwelt, volop aanwezig is, of maar niet voorbij gaat, doen zij een beroep op onze kennis & kunde. Maak het pad voor je team vrij, met onze expertise in leiderschaps- & teamontwikkeling.

Stuur een bericht met waar jij als leider tegenaan loopt. Samen onderzoeken we een passende route, haalbaar binnen jullie vraagstuk & budget.