Ruzie en gedoe op vakantie? - Gebruik je reis als systemische spiegel

Er is geen context die zoveel triggert als je familiesysteem. Spiritueel leraar Ram Dass zei het al: “Als je denkt dat je verlicht bent, vier dan maar eens kerst met je familie.” Een familievakantie is vaak niet anders. Je neemt niet alleen je koffers mee, maar ook je plek in het systeem. 

Klassiek voorbeeld: de zorgende moeder

Zuid-Frankrijk, op een camping. Moeder rent rond met zonnebrand, schema’s en wandelroutes. Niemand heeft erom gevraagd, maar ze regelt alles. Waarom? Omdat ze ooit leerde dat haar bestaansrecht ligt in zorgen voor anderen. Haar gedrag is geen vakantiegedrag, maar systemisch overlevingsgedrag.

Of de mopperende vader...

Hij moppert op het eten, het verkeer en de kinderen. Niet omdat hij Frankrijk stom vindt, maar omdat hij zich ongemakkelijk voelt zonder de houvast van thuis. Als kwetsbaarheid vroeger niet veilig was, komt dat nu boven in de vorm van kritiek.

Kinderen als bliksemafleiders

Boos, opstandig of ziek zodra jullie aankomen? Kinderen reageren vaak als eersten op onuitgesproken spanning in het systeem. Misschien ligt er druk op het gezin om ‘gezellig te doen’. Het kind draagt die spanning en laat zien wat onzichtbaar bleef.

Vakantie met schoonfamilie: toneelstuk in reprise

Vakantie met (schoon)ouders? Dan ben je ineens terug in het script van vroeger. Je partner verandert in een stil kind zodra z’n moeder wat zegt. Jij wordt opstandig als je schoonvader je ongevraagd advies geeft. Wat hier speelt is loyaliteit, dieper dan wil of wens.

Systemisch werken begint bij bewustwording. Als je jezelf betrapt op irritatie of controledrang, stel jezelf dan deze vraag: gaat dit echt over nu?

Drie kleine stappen met groot effect:

1. Neem afstand: letterlijk en figuurlijk. Even wandelen helpt.

2. Wees mild: iedereen doet z’n best, ook in z’n oude rol.

3. Maak het bespreekbaar : zonder oordeel. Bijvoorbeeld:
   “Ik merk dat ik alles aan het regelen ben, dat deed ik vroeger ook thuis. Deze vakantie wil ik dat bewust anders doen.”

Wil je de uitgebreide oefening? Download dan hieronder de gratis hand-out. 

Vakantie is niet alleen een moment van ontspanning, maar ook een unieke kans om jezelf en je partner of gezin beter te leren kennen. De combinatie van rust, nabijheid en structuurloosheid legt oude patronen bloot. Niet om je vakantie te verpesten – maar om iets zichtbaar te maken dat thuis vaak onder de radar blijft.

Als het zichtbaar wordt, kun je ermee werken. En als je daarmee werkt, help je het systeem helen. Dat is misschien wel de meest liefdevolle vakantiebesteding die er is.

Volgende keer in de file naar Zuid-Frankrijk?
En je partner wordt boos om een vergeten oplader?
Glimlach en denk: ‘Aha, daar is-ie weer. Ons systeem op vakantie.’

Vakantie legt vaak bloot wat we in de hectiek van alledag niet zien. Wil je leren hoe je met systemisch werken onderstromen zichtbaar maakt en ermee werkt – bij jezelf of in teams? Ontdek onze opleiding Systemisch Teamcoachen of begin met de tweedaagse training Starten met Systemisch Coachen.

Benut deze vakantie en ga aan de slag met jouw patronen en familiesysteem. Download hieronder de hand-out met het uitgebreide artikel. Krijg inzicht in je systemische rol tijdens jouw vakantie. Lees de tips en doe de uitgebreide oefening hoe je deze oude familierol kunt loslaten.