Coachen is geen luxe - 8 cruciale coaching vaardigheden voor elke leider, manager en professional
Coachen is niet alleen voor coaches. In deze tijd van polarisatie en miscommunicatie, van hoge werkdruk en verzuim is het vermogen om echt te luisteren, te spiegelen en te verbinden belangrijker dan ooit. In dit artikel ontdek je waarom coachende vaardigheden cruciaal zijn voor iedere professional en hoe jij ze kunt ontwikkelen aan de hand van 8 concrete competenties. En we dagen je uit om één concrete stap te zetten.
Teveel coaches? Nee joh, nog lang niet genoeg.
Regelmatig lezen we dat Nederland zich ‘suf coacht’ of dat ‘elke koekenbakker coach kan worden’. En eerlijk is vals: er is nogal wat niveau- & kwaliteitsverschil tussen coaches.
Een andere waarheid is: coachende vaardigheden zijn geen luxe, ze zijn bittere noodzaak. Ze gaan over echt contact, met jezelf én met de ander. En in een wereld waarin snelheid vaak belangrijker lijkt dan aandacht, is de vaardigheid om stil te staan, te luisteren en de juiste vragen te stellen misschien wel de grootste vorm van leiderschap.
‘Laat elke koekenbakker coach worden!'
Coaching gaat niet over het labeltje ‘coach’, maar over levenshouding. Over bewust zijn van wat je voelt, denkt en doet, zodat je vanuit verbinding anderen kunt ondersteunen om hetzelfde te doen.
Er zijn pas genoeg coaches als we er 18 miljoen hebben: mensen zoals jij en ik die zichzelf en elkaar helpen groeien. Ook koekenbakkers.
8 cruciale coaching vaardigheden
Hieronder lees je de 8 coaching vaardigheden die jou helpen om jouw coachend vermogen te ontwikkelen. Per competentie vind je concrete acties die je meteen in de praktijk kan brengen.
Deze vaardigheden zijn direct afgeleid van het EMCC (European Mentoring and Coaching Council). Dit instituut ontwikkelt, promoot en bewaakt het niveau van coaching, mentoring en supervisie wereldwijd. Onze NOBCO/EIA geaccrediteerde kernopleiding Professioneel Coachen volgt deze competenties, we kennen ze dus van binnenuit.
Vaardigheid 1: Ken jezelf
Waarom deze vaardigheid cruciaal is
Zelfinzicht is het begin van elke ontwikkeling. Zonder zelfkennis projecteer je vooral jezelf op de ander. Wie zijn eigen patronen, overtuigingen en triggers kent, kan zuiver waarnemen en handelen.
‘γνῶθι σεαυτόν’ (Ken Uzelf) stond niet voor niets op de Tempel van Apollo in Delphi.
Dit kun je doen:
- Neem wekelijks tien minuten om jezelf drie vragen te stellen: wat voelde ik vandaag, wat dreef me, wat vermeed ik?
- Vraag drie mensen in je omgeving: ‘Wat zie jij van mij, dat ik nog niet zie?’
Vaardigheid 2: Ontwikkel jezelf
Waarom deze vaardigheid cruciaal is
Zelfontwikkeling is geen luxe, maar een verantwoordelijkheid en puur natuur. Ga maar na hoe elke soort zich telkens weer ontwikkelt om gezonder door te kunnen leven. Wie bereid is te blijven leren, groeit in bewustzijn én in invloed.
Ontwikkelen gaat niet alleen om nieuwe kennis of vaardigheden. Het gaat ook om ont-wikkelen: het afpellen van oude lagen, alles wat je niet meer dient. Wie ben jij onder alle schillen die je in jouw leven hebt opgebouwd?
Of zoals Carl Jung het zei: “Totdat je het onbewuste bewust maakt, zal het je leven sturen en noem je het lot.”
Dit kun je doen
- Kijk elke maand eerlijk: wat heb ik te leren, en wat mag ik loslaten?
- Zoek een spiegel: een collega, coach of mentor die je scherp houdt.
- Durf te erkennen wat je nog niet kunt, daar begint groei.
Vaardigheid 3: Maak duidelijke afspraken
Waarom deze vaardigheid cruciaal is
Zonder helderheid ontstaan ‘verborgen contracten’: onuitgesproken verwachtingen die misverstanden veroorzaken. Heldere contractering (over de inhoud, het proces en de relatie) voorkomt dat energie weglekt. Want zonder afspreken is het lastig aanspreken.
Dit kun je doen:
- Begin elk gesprek met een variant op: ‘Wanneer is deze [sessie/meetup/gesprek] een succes?’
- Benoem eerlijk: ‘Wat verwacht jij van mij, en ik van jou?’ -> dit is een vorm van feed forward
Vaardigheid 4: Bouw de relatie
Waarom deze vaardigheid cruciaal is
De relatie bepaalt het bereik dat je samen hebt. En net als in een coachsessie, stappen mensen makkelijker in als er een sfeer van openheid, vertrouwen en verbinding is.
Veiligheid volgt openheid. En openheid vraagt om lef, om te beginnen van jou. Brené Brown heeft het niet voor niets over ‘brave spaces’. Op jouw lef heb je invloed, veiligheid volgt.
Dit kun je doen:
- Deel iets persoonlijks in je eerstvolgende teamoverleg.
- Luister één gesprek lang zonder te onderbreken.
Vaardigheid 5: Stimuleer inzicht & leren
Waarom deze vaardigheid cruciaal is
Heb je ooit geprobeerd een vlinder te vangen, zonder dat je een vlinder zag? Pas als je iets ziet, kun je er bewust mee aan de slag.
Inzicht stimuleren bij de ander doe je door een rake spiegel te zijn. Tony Robbins zegt:
'The quality of your life is determinded by the quality of your questions.'
Dit kun je doen:
- Vervang advies geven door vragen stellen: “Wat maakt dit belangrijk voor jou?”
- Gebruik stilte. Laat het inzicht bij de ander ontstaan.
Vaardigheid 6: Zet aan tot actie
Waarom deze vaardigheid cruciaal is
Inzicht is pas waardevol als het leidt tot beweging. Je kunt tien jaar lang inzichten verzamelen, maar zonder actie verandert er niets.
Deze vaardigheid gaat over activatie: het vertalen van bewustwording naar gedrag. Over ontwikkelen én ont-wikkelen: nieuwe stappen zetten én oude patronen loslaten.
‘'The secret of getting things done is to act.'’
Dit kun je doen:
- Eindig elk gesprek met: ‘Wat ga je nu concreet doen, en wanneer?’
- Benut John Whitmore’s check: ‘Hoe groot is de kans dat je dit gaat doen?’ en rond pas af als die kans groter dan 90% is.
- Vier elke kleine stap vooruit.
Vaardigheid 7: Vergroot je toolkit
Waarom deze vaardigheid cruciaal is
‘Voor wie goed is met de hamer is alles een spijker’ zei Maslow al. Verschillende situaties vragen om verschillende interventies. Een brede toolkit maakt je wendbaar en effectief.
Dit kun je doen:
- Leer één nieuw model of methode per kwartaal kennen én toepassen.
- Experimenteer en evalueer samen: wat werkt voor jou en je team?
Let op: het is van belang dat je niet alleen bepaalde thema’s maar ook bepaalde modellen en technieken zelf ervaart en doorleeft. Zo kun je ze veel beter ‘doorgeven’ aan de ander.
Vaardigheid 8: Evalueer en verbeter
Waarom deze vaardigheid cruciaal is
Zoals Deming's 'Plan-Do-Check-Act' laat zien: elke cyclus zonder evaluatie mist groei. Reflectie en feedback zorgen ervoor dat de cyclus van verbetering en ontwikkeling blijft doorlopen. En daarbij zorgt evalueren ook voor nieuwe energie bij jezelf en de mensen met wie jij de klus hebt te klaren.
Dit kun je doen:
- Vraag na elk project: waar gaan we mee door, waar stoppen we mee en wat starten we op?
- Plan een moment in om te evalueren hoe jullie evalueren en verbeteren.
Coachen is contact. Dat leer je niet uit een boekje.
Aan het begin van dit artikel schreven we al dat coachende vaardigheden gaan over echt contact. Met anderen, maar ook met jezelf! Want als je iets wilt veranderen, en daar gaat coaching altijd om, dan gebeurt dit altijd in contact.
'Wat in contact ontstaat, wordt alleen in contact opgelost.'
Neem iets waarin jij in je werk of leven tegenaan loopt. Een negatieve interactie, gedoe in je team, miscommunicatie met ‘hogerop’, you name it.
We hebben het meest last van ‘sociale emoties’, zoals schaamte, schuld, afwijzing. Ga eens na wat er in die interactie speelt. Welke emotie komt omhoog?
Onder het gedoe ligt de wens voor sociale geruststelling; bijvoorbeeld erkenning, verbinding en ja, liefde. Welke wens speelt er mogelijk in jouw casus?
Dit is allemaal contact. Coachen is contact, iets wat je niet uit een boekje leert. Je hebt het aan te gaan en daar is lef voor nodig.
Actie: zet een nieuwe stap in contact.
Jouw coachende vaardigheden laten groeien kun je zien als een reis. Niets voor niets volgen we in de opleiding Professioneel Coachen de ‘Reis van de Held’ van Joseph Campbell.
En wat goed werkt, is om dit samen te doen. In contact. In een groep die dezelfde reis maakt, zodat je flink oefenterrein hebt.
Jaarlijks starten er 3 nieuwe groepen. We ontmoeten je graag tijdens een vrijblijvende kennismaking. Of download de brochure op de opleidingspagina.
Meer lezen
