Coachend Leidinggeven - Natuurlijke groei door ont-moeten en loslaten

Alles in de natuur is gericht op groei en ontwikkeling. Kijk maar naar een eikel die van de boom valt. Die zal zich waar de omstandigheden dat toelaten uit eigen beweging ontwikkelen tot een grote machtige eik. Daar hoeft verder niemand iets voor te doen.

En zo hebben ook wij mensen een natuurlijke drang tot zelfontplooiing. Je ontwikkelen tot de mens en professional wie je wilt zijn, is een enorm vervullende ervaring. Juist het in beweging blijven, kan zo voor rust zorgen. ‘Life is like riding a bicycle, to keep your balance you must keep moving’ [Einstein].

Hoe neem jij dit als manager, coach of werkgever mee in de dagelijkse praktijk?

‘Grow or Go’ is een bekend adagium in de meer prestatiegerichte bedrijven. Overbodig te zeggen dat deze ‘ontwikkel je of vertrek’ boodschap de nodige impact heeft op de bedrijfscultuur en houding en gedrag van medewerkers.

Het principe is enerzijds heel begrijpelijk: een stilstaande medewerker kan voelen als een onbeweeglijke rots in de vloeiende stroom van je rivier. Beweging en ontwikkeling zijn van groot belang voor ieder bedrijf, temeer omdat de hele wereld om je heen beweegt en je anders al snel achter de feiten aanloopt.

Anderzijds impliceert het ook een duidelijk ‘moeten’ of ‘vasthouden’, wat juist kan zorgen voor stagnatie en stilstand. Moeten betekent een beperking in je keuzevrijheid, in je vrije wil tot het kiezen van wat je vanuit jouzelf wilt vormgeven. En is authentieke ontwikkeling juist niet altijd intrinsiek?

Een grote kracht van coaching en coachend leidinggeven is dat het juist gericht is op ont-moeten en loslaten. Alles is welkom en oké, en vanuit daar ga je samen werken aan de ontwikkeling die is gewenst. Coaching is zo ontmoeten en ont-moeten tegelijk.

Klinkt simpel, maar makkelijk is vaak anders voor de coaches en managers die zo graag ‘helpen’ en zelf zo gericht zijn op ontwikkeling. Het ont-moeten geldt immers ook voor hen: je hoeft in de basis niets te doen, ondernemen of presteren. Sterker nog, acties van dit kaliber belemmeren het proces over het algemeen juist eerder dan dat ze het stimuleren.

Stel dat je als manager of coach de ander daadwerkelijk benadert als een eikeltje dat in al zijn cellen wil uitgroeien tot een grote volwassen eik. Wat is dan jouw houding? Inspireren? Motiveren? Strakkere doelen zetten? Meer informatie en kennis verschaffen? Harder werken? Tot slot zelf maar de verantwoordelijkheid overnemen? Het moge duidelijk zijn dat veel van de acties die we zo geneigd zijn snel in te zetten de gemiddelde eikel niet of nauwelijks zullen doen bewegen…

Het enige wat je kunt en hoeft te doen is de belemmeringen voor ontwikkeling te onderscheiden, en ze (samen) uit de weg te ruimen. Het moge immers duidelijk zijn dat niet iedere eikel zich ontwikkelt tot de volwassen eik die hij in potentie kan zijn. Optimale groei vraagt om de juiste omstandigheden. Als coach maar ook als leidinggevende help je de coachee of medewerker de juiste omstandigheden vorm te geven.

Op deze manier waarborg je de autonomie en laat je de verantwoordelijkheid daar waar hij hoort. De natuurlijke drang naar zelfontplooiing zorgt voor de rest. En hoe bevrijdend voelt dat?!

Bekijk hier een stukje advies van Richard Brandson (relevant t/m 00:43 sec.) :