Heb je te maken met ontwikkeling, dan heb je vaak ook te maken met weerstand. Ontwikkelen betekent namelijk veranderen, en veranderen betekent nieuwe dingen doen.

Weerstand komt neer op niet-willen. Ontwikkelen en vooruitgang willen we allemaal, toch? Maar willen we ook echt veranderen? Veel mensen willen wel vooruitgang, maar geen verandering.

Weerstand tegen verandering is grotendeels te herleiden tot onze universele angst voor het onbekende. Veranderen komt neer op nieuwe en onbekende dingen doen, en evolutionair gezien is het onbekende levensgevaarlijk. Alles wat niet tot je eigen stam of bekende terrein behoort kan je dood betekenen.

Voorbeeld: Nederlanders zijn het volk met de grootste angst voor haaien ter wereld. Tegelijkertijd is onze Noordzee haai-technisch gezien een van de veiligste zeeën ter wereld. Een mooi voorbeeld van angst voor het onbekende dus…

Los van deze universele angst, komt alle weerstand voort uit een vorm van angst. Weerstand uit zich in houding en gedrag ‘tegen’ hetgeen je niet wilt. De onderliggende emotie hierbij (alle gedrag komt immers voort uit emotie) is angst. Angst beoogt ons te behouden voor schade en/of pijn door bepaalde zaken te vermijden en onze wereld klein en veilig te houden (N.B. Om deze reden kom je ook altijd angst tegen wil je je comfortzone uitbreiden: lees meer).

Weerstand bij verandering

Omgaan met weerstand komt daarom neer op het verminderen van angst. Stuit je op weerstand tegen verandering, bij de ander of bij jezelf? Probeer dan te achterhalen waar de angst zit en probeer deze te verminderen.

Het verminderen van angst komt neer op het vervullen van onvervulde behoeften. Emoties zijn signalen van ons lichaam die ons bewust maken van onze (onvervulde) behoeften. Het verminderen van angst komt daarom neer op het vervullen van onvervulde behoeften.

 Enkele voorbeeldjes van angst en hun (mogelijke) behoefte…

  • Angst om te falen = behoefte aan succes
  • Angst voor conflict = behoefte aan harmonie
  • Angst voor isolement = behoefte aan acceptatie
  • Angst iets kwijt te raken = behoefte aan iets waardevols
  • Angst voor… = behoefte aan….

Kom je dus weerstand tegen, herleid de bron van angst en richt je op de onvervulde behoefte. Mensen zijn 24/7 bezig met het vervullen van hun behoeften. Voelen mensen zich in voldoende mate in hun behoeften gezien dan zal ook de weerstand zich tot werkbare proporties beperken.

Uiteraard is het niet mogelijk iedereen altijd en overal in zijn behoeften te voorzien. Mensen zijn immers in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor de invulling van hun behoeften. Daarnaast zijn lang niet alle behoeften realistisch in relatie tot de hier-en-nu situatie.

In dit geval zijn er diverse andere manieren om om te gaan met de weerstand:

  • Confronteren
  • Opening zoeken
  • Negeren of parkeren
  • Meebewegen
  • Time-out
  • Communicatie stop zetten

Wat je ook doet, besef je dat weerstand ook hele positieve functies heeft. Weerstand heb je niet voor niets. Het zegt iets over wat je niet-wilt, en daarmee ook over wat je wél wilt. Weerstand duidt daarom ook op betrokkenheid. Weerstand is bovendien broodnodig in de wereld. Zonder weerstand gebeurt er helemaal niets.